Nota aplikacyjna | Nanoindentacja polimerów

Odkształcenie pełzania polimerów badane metodą nanoindentacji

Porównanie twardości, modułu Younga i pełzania w czasie ośmiu tworzyw konstrukcyjnych

Wnętrze wagonu metra z siedzeniami z formowanego tworzywa

Badania i eksperymenty

Duanjie Li

Projekt graficzny i redakcja

Andrew Shore

Wprowadzenie

Jako materiały lepkosprężyste polimery pod określonym obciążeniem często ulegają odkształceniu zależnemu od czasu, zwanemu pełzaniem. Pełzanie staje się czynnikiem krytycznym, gdy części polimerowe mają być poddawane ciągłym naprężeniom, jak elementy konstrukcyjne, złącza i kształtki czy zbiorniki ciśnieniowe pod ciśnieniem hydrostatycznym.

Dlaczego pomiar pełzania polimerów jest ważny

Lepkosprężystość odgrywa kluczową rolę w działaniu polimerów i bezpośrednio wpływa na ich niezawodność w eksploatacji. Warunki otoczenia, takie jak obciążenie i temperatura, wpływają na pełzanie polimerów. Awarie spowodowane pełzaniem często wynikają z niedostatecznej uwagi poświęconej zależnemu od czasu pełzaniu polimerów stosowanych w określonych warunkach pracy. Dlatego ważne jest opracowanie wiarygodnego, ilościowego badania lepkosprężystych właściwości mechanicznych polimerów. Moduł Nano testerów mechanicznych NANOVEA przykłada obciążenie za pomocą precyzyjnego elementu piezoelektrycznego i bezpośrednio mierzy in situ zmiany siły i przemieszczenia. Połączenie dokładności i powtarzalności czyni go idealnym narzędziem do pomiaru pełzania.

Cel pomiaru

W tej aplikacji pokazujemy, że tester mechaniczny NANOVEA PB1000 w trybie nanoindentacji jest idealnym narzędziem do badania lepkosprężystych właściwości mechanicznych materiałów polimerowych, w tym twardości, modułu Younga i pełzania.

NANOVEA PB1000 Large Platform

Tester mechaniczny

Platforma do nanoindentacji i badań zarysowania NANOVEA PB1000 z modułami nano i mikro

Warunki badania

Osiem różnych próbek polimerów zbadano techniką nanoindentacji za pomocą testera mechanicznego NANOVEA PB1000. Gdy obciążenie rosło liniowo od 0 do 40 mN, głębokość stopniowo zwiększała się w fazie obciążania. Następnie zmierzono pełzanie jako zmianę głębokości wgłębienia przy maksymalnym obciążeniu 40 mN przez 30 s.

ParametrWartość
Obciążenie maksymalne40 mN
Szybkość obciążania80 mN/min
Szybkość odciążania80 mN/min
Czas pełzania30 s
Typ wgłębnikaDiament Berkovicha

Parametry badania nanoindentacyjnego.

Geometria diamentowego wgłębnika Berkovicha i moduł nano nad białą próbką polimeru
Konfiguracja badania nanoindentacyjnego.

Wyniki i dyskusja

Krzywe obciążenie–przemieszczenie z badań nanoindentacyjnych różnych polimerów pokazano na Rys. 1, a krzywe pełzania porównano na Rys. 2. Twardość i moduł Younga zestawiono na Rys. 3, a głębokość pełzania pokazano na Rys. 4. Jak widać na przykładzie z Rys. 1, odcinki AB, BC i CD krzywej obciążenie–przemieszczenie odpowiadają kolejno obciążaniu, pełzaniu i odciążaniu.

Delrin i PVC mają najwyższą twardość, odpowiednio 0,23 i 0,22 GPa, a LDPE najniższą spośród badanych polimerów, 0,026 GPa. Ogólnie twardsze polimery wykazują mniejszą szybkość pełzania. Najbardziej miękki LDPE ma największą głębokość pełzania, 798 nm, wobec ~120 nm dla Delrinu.

Właściwości pełzania polimerów mają kluczowe znaczenie, gdy stosuje się je w częściach konstrukcyjnych. Precyzyjny pomiar twardości i pełzania polimerów pozwala lepiej zrozumieć ich niezawodność w czasie. Pełzanie, czyli zmianę przemieszczenia przy danym obciążeniu, można też mierzyć w różnych podwyższonych temperaturach i wilgotnościach za pomocą testera mechanicznego NANOVEA PB1000, idealnego narzędzia do ilościowego i wiarygodnego pomiaru lepkosprężystych właściwości mechanicznych polimerów w symulowanym, realistycznym środowisku pracy.

Krzywe obciążenie–przemieszczenie do 40 mN dla CPVC, Delrin, HDPE, LDPE, Nylon 66, poliestru, polipropylenu i PVC, z zaznaczonym obciążaniem AB, pełzaniem BC i odciążaniem CD
Rys. 1: krzywe obciążenie–przemieszczenie różnych polimerów.
Głębokość pełzania w funkcji czasu przez 30 s przy 40 mN dla CPVC, Delrin, HDPE, LDPE, Nylon 66, poliestru, polipropylenu i PVC
Rys. 2: pełzanie przy maksymalnym obciążeniu 40 mN przez 30 s.
Wykres słupkowy twardości z punktami modułu Younga dla CPVC, Delrin, HDPE, LDPE, Nylon 66, poliestru, polipropylenu i PVC
Rys. 3: twardość i moduł Younga polimerów.
Wykres słupkowy głębokości pełzania dla CPVC, Delrin, HDPE, LDPE, Nylon 66, poliestru, polipropylenu i PVC, największej dla LDPE i najmniejszej dla Delrinu
Rys. 4: głębokość pełzania polimerów.

Wnioski

W tym badaniu pokazaliśmy, że tester mechaniczny NANOVEA PB1000 mierzy właściwości mechaniczne różnych polimerów, w tym twardość, moduł Younga i pełzanie. Właściwości te są niezbędne przy doborze odpowiedniego materiału polimerowego do zamierzonego zastosowania. Delrin i PVC mają najwyższą twardość, odpowiednio 0,23 i 0,22 GPa, a LDPE najniższą spośród badanych polimerów, 0,026 GPa. Ogólnie twardsze polimery wykazują mniejszą szybkość pełzania. Najbardziej miękki LDPE ma największą głębokość pełzania, 798 nm, wobec ~120 nm dla Delrinu.

Testery mechaniczne NANOVEA oferują niezrównane, wielofunkcyjne moduły Nano i Mikro na jednej platformie. Oba moduły obejmują tryby badania zarysowania, twardości i zużycia, zapewniając najszerszy i najłatwiejszy w obsłudze zakres badań dostępny w jednym systemie.

Najczęstsze pytania o badanie pełzania polimerów

Czym jest pełzanie polimerów?

Jako materiały lepkosprężyste polimery pod stałym obciążeniem ulegają odkształceniu zależnemu od czasu, zwanemu pełzaniem. Staje się ono krytyczne, gdy części polimerowe są poddawane ciągłym naprężeniom, jak elementy konstrukcyjne, złącza i kształtki czy zbiorniki pod ciśnieniem hydrostatycznym.

Po co mierzyć pełzanie polimerów?

Obciążenie i temperatura wpływają na pełzanie, a awarie spowodowane pełzaniem często wynikają z przeoczenia zależnego od czasu zachowania polimeru w warunkach pracy. Wiarygodne, ilościowe badanie właściwości lepkosprężystych wspiera dobór materiału i niezawodność w eksploatacji.

Jak mierzy się pełzanie metodą nanoindentacji?

Diamentowy wgłębnik Berkovicha obciąża się liniowo od 0 do 40 mN z szybkością 80 mN/min, utrzymuje przy 40 mN przez 30 s, rejestrując zmianę głębokości jako pełzanie, a następnie odciąża z szybkością 80 mN/min. Precyzyjny element piezoelektryczny przykłada obciążenie, a siła i przemieszczenie są mierzone in situ.

Które polimery były najtwardsze, a które najbardziej miękkie?

Spośród ośmiu badanych polimerów Delrin i PVC miały najwyższą twardość, 0,23 i 0,22 GPa, a LDPE najniższą, 0,026 GPa.

Jaki jest związek między twardością a pełzaniem polimerów?

Ogólnie twardsze polimery wykazywały mniejszą szybkość pełzania. Najbardziej miękki polimer, LDPE, miał największą głębokość pełzania, 798 nm, wobec ~120 nm dla Delrinu.

Czy pełzanie polimerów można mierzyć w podwyższonej temperaturze lub wilgotności?

Tak. Pełzanie, czyli zmianę przemieszczenia przy danym obciążeniu, można też mierzyć w podwyższonej temperaturze i wilgotności za pomocą testera mechanicznego NANOVEA PB1000, aby symulować rzeczywiste środowisko pracy.

Potrzebujesz rzetelnych badań pełzania polimerów?