Co mówi zużycie wieloprzejściowe
Pojedyncze progresywne zarysowanie wyznacza obciążenie, które od razu niszczy powłokę. W eksploatacji większość powłok doznaje wielu kontaktów przy obciążeniach znacznie niższych i ulega zniszczeniu stopniowo: staje się cieńsza, kumuluje pęknięcia zmęczeniowe i w końcu zostaje przetarta. Zużycie przy wieloprzejściowym zarysowaniu odtwarza ten proces w mikroskali, na warstwach i powłokach zbyt cienkich lub małych dla konwencjonalnych badań zużycia.
Jak przebiega badanie
- Najpierw wyznacza się obciążenie krytyczne pojedynczym progresywnym zarysowaniem.
- Wybiera się obciążenie poniżej niego, a ostrze wielokrotnie przechodzi po tym samym śladzie przy tym obciążeniu.
- Przy każdym przejściu rejestruje się głębokość penetracji, tarcie i emisję akustyczną; głębokość trwałą można mierzyć między przejściami.
- Po badaniu ślad jest obrazowany, a głębokość i tarcie wykreśla się w funkcji liczby przejść.
Odczytywanie wyników
Powłoka odporna na zużycie wykazuje powoli rosnącą głębokość i stabilne tarcie. Zmiana nachylenia krzywej głębokości, skok tarcia lub wzrost emisji akustycznej wskazują przejście, przy którym powłoka zaczyna ulegać zniszczeniu lub zostaje przetarta do podłoża. Liczba przejść do zniszczenia i przyrost głębokości na przejście przed nim szeregują powłoki według trwałości, a nie według odporności na pojedyncze przeciążenie.
Miejsce wśród badań
Zużycie przy wieloprzejściowym zarysowaniu plasuje się między jednoprzejściowym badaniem zarysowania, które mierzy obciążenia krytyczne, a badaniem zużycia na tribometrze w makroskali, takim jak zużycie liniowe posuwisto-zwrotne według ASTM G133, które mierzy wskaźnik zużycia na długich drogach tarcia. Nadaje się do cienkich twardych powłok, folii polimerowych i małych elementów, dla których styk tribometru byłby zbyt duży.







