Nota aplikacyjna | Badania zużycia i przyczepności powłok
Badanie zużycia powłoki PTFE: odporność na zużycie i przyczepność powłoki nieprzywierającej w teście zarysowania
Badania zużycia liniowego posuwisto-zwrotnego i przyczepności metodą mikrozarysowania powłok nieprzywierających naczyń kuchennych

Badania i eksperymenty
Duanjie Li
Projekt graficzny i redakcja
Andrew Shore
Wprowadzenie
Politetrafluoroetylen (PTFE), powszechnie znany jako teflon, to polimer o wyjątkowo niskim współczynniku tarcia (COF) i doskonałej odporności na zużycie, zależnej od przyłożonych obciążeń. PTFE wyróżnia się znakomitą obojętnością chemiczną, wysoką temperaturą topnienia 327°C (620°F) oraz zachowaniem wysokiej wytrzymałości, udarności i samosmarowności w niskich temperaturach. Wyjątkowa odporność na zużycie sprawia, że powłoki PTFE są bardzo poszukiwane w wielu zastosowaniach przemysłowych, takich jak motoryzacja, lotnictwo, medycyna i zwłaszcza naczynia kuchenne.
Dlaczego powłoki PTFE wymagają ilościowych badań zużycia i przyczepności
Połączenie bardzo niskiego współczynnika tarcia (COF), doskonałej odporności na zużycie i wyjątkowej obojętności chemicznej w wysokich temperaturach czyni PTFE idealnym wyborem na powłoki patelni nieprzywierających.
Aby dalej usprawniać procesy mechaniczne w pracach badawczo-rozwojowych oraz zapewnić optymalną kontrolę zapobiegania usterkom i środków bezpieczeństwa w kontroli jakości, kluczowa jest wiarygodna technika ilościowej oceny procesów tribomechanicznych powłok PTFE. Precyzyjna kontrola tarcia powierzchniowego, zużycia i przyczepności powłok jest niezbędna, by zapewnić zamierzone działanie.
ℹ️ Dowiedz się więcej o laboratoryjnych badaniach tarcia i zużycia powłok.
Cel pomiaru
W tym zastosowaniu proces zużycia powłoki PTFE patelni nieprzywierającej symulowano na tribometrze NANOVEA T50 w trybie liniowym posuwisto-zwrotnym.
Ponadto tester mechaniczny NANOVEA posłużył do wykonania testu przyczepności metodą mikrozarysowania i wyznaczenia obciążenia krytycznego, przy którym następuje utrata przyczepności powłoki PTFE.
Procedura badania
Badanie zużycia: zużycie liniowe posuwisto-zwrotne na tribometrze
Zachowanie tribologiczne próbki z powłoką PTFE, w tym współczynnik tarcia (COF) i odporność na zużycie, oceniono na tribometrze NANOVEA w trybie liniowym posuwisto-zwrotnym. Przeciwpróbką była kulka ze stali nierdzewnej 440 o średnicy 3 mm (klasa 100). COF monitorowano w sposób ciągły podczas badania zużycia powłoki PTFE.
Wskaźnik zużycia K obliczono ze wzoru K = V/(F × s) = A/(F × n), gdzie V to objętość zużytego materiału, F – obciążenie normalne, s – droga tarcia, A – pole przekroju śladu zużycia, a n – liczba suwów. Profile śladu zużycia oceniono profilometrem optycznym NANOVEA, a morfologię śladu zbadano mikroskopem optycznym.

| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Obciążenie | 30 N |
| Czas badania | 5 min |
| Prędkość przesuwu | 80 obr/min |
| Amplituda śladu | 8 mm |
| Obroty | 300 |
| Średnica kulki | 3 mm |
| Materiał kulki | Stal nierdzewna 440 |
| Smar | Brak |
| Atmosfera | Powietrze |
| Temperatura | 23 °C (pokojowa) |
| Wilgotność | 43% |
Parametry badania zużycia powłoki PTFE.
Test zarysowania: test przyczepności metodą mikrozarysowania na testerze mechanicznym
Przyczepność PTFE w teście zarysowania zmierzono testerem mechanicznym NANOVEA z diamentowym ostrzem Rockwella C 120° (promień 200 µm) w trybie mikrozarysowania.
Aby zapewnić powtarzalność wyników, wykonano trzy testy w identycznych warunkach.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Rodzaj obciążenia | Narastające |
| Obciążenie początkowe | 0.01 N |
| Obciążenie końcowe | 20 N |
| Szybkość obciążania | 40 N/min |
| Długość rysy | 3 mm |
| Prędkość zarysowania, dx/dt | 6,0 mm/min |
| Geometria wgłębnika | Rockwell C 120° |
| Materiał wgłębnika (ostrze) | Diament |
| Promień ostrza wgłębnika | 200 µm |
Parametry testu przyczepności metodą mikrozarysowania powłoki PTFE.
Wyniki i dyskusja
Zużycie powłoki PTFE: tarcie, przetarcie i wskaźnik zużycia
COF rejestrowany in situ przedstawia Rys. 1. Próbka miała COF ~0,18 przez pierwsze 130 obrotów dzięki małej przywieralności PTFE. Jednak gdy powłoka została przetarta i odsłoniło się podłoże, COF gwałtownie wzrósł do ~1.
Po badaniach liniowych posuwisto-zwrotnych profil śladu zużycia zmierzono bezkontaktowym profilometrem optycznym NANOVEA, co pokazuje Rys. 2. Na podstawie uzyskanych danych obliczono wskaźnik zużycia ~2,78 × 10⁻³ mm³/N·m, a głębokość śladu wyniosła 44,94 µm.


| PTFE przed przetarciem | COF |
|---|---|
| COF maks. | 0.217 |
| COF min. | 0.125 |
| COF średni | 0.177 |
Tabela 1: COF powłoki PTFE przed przetarciem podczas badania zużycia. Po przetarciu COF wzrósł do ~1 (Rys. 1).
Przyczepność powłoki PTFE: obciążenie krytyczne w mikrozarysowaniu
Przyczepność powłoki PTFE do podłoża mierzy się testami zarysowania diamentowym ostrzem 200 µm. Mikrofotografie rysy przedstawiają Rys. 3 i Rys. 4, a przebieg COF i głębokości penetracji Rys. 5. Wyniki testu zarysowania powłoki PTFE zestawiono w Tabeli 2.
Wraz ze wzrostem obciążenia ostrze diamentowe stopniowo zagłębiało się w powłokę, co zwiększało COF. Po osiągnięciu obciążenia ~8,5 N nastąpiło przebicie powłoki i odsłonięcie podłoża pod wysokim naciskiem, co dało wysoki COF ~0,3. Niskie odchylenie standardowe w Tabeli 2 świadczy o powtarzalności testu zarysowania powłoki PTFE wykonanego testerem mechanicznym NANOVEA.



| Wynik (3 rysy) | Średnia | Odch. std. |
|---|---|---|
| Obciążenie krytyczne, punkt uszkodzenia (N) | 8.52 | 0.17 |
| Siła tarcia (N) | 2.47 | 0.16 |
| COF | 0.297 | 0.012 |
Tabela 2: Zestawienie obciążenia krytycznego, siły tarcia i COF w teście zarysowania (trzy rysy). COF poszczególnych rys: 0,285, 0,310 i 0,295.
Wnioski
W tym badaniu proces zużycia powłoki PTFE patelni nieprzywierających symulowano na tribometrze NANOVEA T50 w trybie liniowym posuwisto-zwrotnym. Powłoka PTFE miała niski COF ~0,18 do momentu przetarcia przy około 130 obrotach. Ilościową ocenę przyczepności powłoki PTFE do metalowego podłoża przeprowadzono testerem mechanicznym NANOVEA, który wyznaczył obciążenie krytyczne utraty przyczepności powłoki na ~8,5 N w tym teście.
Tribometry NANOVEA zapewniają precyzyjne i powtarzalne badania zużycia i tarcia w trybach obrotowym i liniowym zgodnych z ISO i ASTM. Oferują opcjonalne moduły zużycia w wysokiej temperaturze, smarowania i tribokorozji, zintegrowane w jednym systemie. Ta wszechstronność pozwala wierniej symulować rzeczywiste środowiska pracy i lepiej poznać mechanizmy zużycia i właściwości tribologiczne różnych materiałów.
Testery mechaniczne NANOVEA oferują moduły nano, mikro i makro, z których każdy obejmuje tryby indentacji, zarysowania i zużycia zgodne z ISO i ASTM, zapewniając najszerszy i najprostszy w obsłudze zakres badań dostępny w jednym systemie.
Najczęstsze pytania o badania zużycia i przyczepności powłok PTFE
Jak bada się odporność powłoki PTFE na zużycie?
Tribometrem w trybie liniowym posuwisto-zwrotnym: kulka przesuwa się tam i z powrotem po powłoce pod zadanym obciążeniem, a współczynnik tarcia jest rejestrowany na bieżąco. Następnie ślad zużycia mierzy się profilometrem optycznym, aby obliczyć wskaźnik zużycia. W tym badaniu kulka ze stali nierdzewnej 440 o średnicy 3 mm pracowała z siłą 30 N na śladzie o długości 8 mm na powłoce patelni nieprzywierającej.
Co oznacza nagły wzrost tarcia w badaniu zużycia PTFE?
Oznacza moment przetarcia powłoki. Powłoka PTFE utrzymywała współczynnik tarcia około 0,18 przez pierwsze 130 obrotów; gdy powłoka została przetarta i odsłonięto podłoże, COF skoczył do około 1. Rejestracja COF in situ pokazuje więc, jak długo powłoka wytrzymuje w warunkach badania.
Jak mierzy się przyczepność powłoki nieprzywierającej?
Testem zarysowania z narastającym obciążeniem. Diamentowe ostrze przesuwa się po powłoce przy rosnącym obciążeniu, a obciążenie krytyczne to wartość, przy której powłoka ulega uszkodzeniu i odsłania się podłoże. Tu ostrze Rockwella C 120° o promieniu 200 µm dało obciążenie krytyczne około 8,5 N (8,52 ± 0,17 N z trzech rys).
Jak oblicza się wskaźnik zużycia powłoki?
Wskaźnik zużycia to K = V/(F × s) = A/(F × n), gdzie V to objętość zużytego materiału, F – obciążenie normalne, s – droga tarcia, A – pole przekroju śladu zużycia, a n – liczba suwów. Dla tej powłoki PTFE wskaźnik zużycia wyniósł około 2,78 × 10⁻³ mm³/N·m, a głębokość śladu 44,94 µm.
Dlaczego ilościowo badać powłoki PTFE naczyń kuchennych?
Tarcie powierzchniowe, zużycie i przyczepność decydują o tym, czy powłoka nieprzywierająca działa zgodnie z założeniami. Wiarygodne badanie ilościowe wspiera rozwój powłok w dziale badawczo-rozwojowym i daje kontroli jakości sposób zapobiegania usterkom i dbania o bezpieczeństwo zamiast subiektywnych ocen.
Jakich przyrządów NANOVEA używa się do badań zużycia i przyczepności powłok?
Zużycie i tarcie zmierzono na tribometrze NANOVEA T50 w trybie liniowym posuwisto-zwrotnym, ślad zużycia profilometrem optycznym NANOVEA, a przyczepność na testerze mechanicznym NANOVEA, np. PB1000, w trybie mikrozarysowania. Tribometry NANOVEA oferują też moduły wysokiej temperatury, smarowania i tribokorozji.




