Disk üzerinde pim testi ne söyler
Disk üzerinde pim testi, bir malzeme çiftinin sürekli kaymada nasıl davrandığını ölçer: test boyunca sürtünme katsayısını ve sonunda özgül aşınma oranını. Pim aynı dairesel iz üzerinden sürekli geçtiği için sürtünme kaydı alışmayı, kararlı duruma yaklaşmayı ve bir kaplamanın tamamen aşınması gibi geçişleri de gösterir.
Malzemeleri, kaplamaları ve yağlayıcıları sıralamak, üretim partilerini bir referansa göre onaylamak ve kontrollü yük, hız, sıcaklık ve ortam altında aşınma mekanizmalarını incelemek için kullanılır.
Test nasıl yapılır
- Numune dönen tablaya takılır. Pim veya bilye, dönme merkezinden belirli bir mesafede tutucuya sabitlenir; bu mesafe iz yarıçapını belirler.
- Kontrollü bir normal yük uygulanır: T50’de ağırlıklarla, T200 ve T2000’de ayarlanmış pnömatik yüklemeyle.
- Tabla, belirlenen devir sayısı veya kayma mesafesi boyunca ayarlanan hızda döner. Sürtünme kuvveti sürekli ölçülür; takılıysa derinlik, akustik emisyon veya elektriksel temas direnci de birlikte ölçülür.
- Testten sonra diskteki aşınma izi ve pimdeki aşınma izi 3D olarak ölçülerek aşınmış hacim ve aşınma oranı elde edilir.
Dönmenin birden fazla yolu
Döner modül, sabit hızda tek bir daireyle sınırlı değildir:
- Yay testleri, belirli bir açısal aralıkta ileri geri salınır; ileri-geri hareketin döner biçimidir.
- Spiral testler, dönme sırasında pimi sabit doğrusal hızda radyal olarak hareket ettirir; böylece pim her zaman taze yüzeyle karşılaşır. Aşındırıcı kâğıda karşı aşınma için kullanılan yaklaşım budur.
- Hız rampaları, hızı sürekli değiştirir; tam bir Stribeck eğrisi tek bir testte böyle elde edilir.
- Konuma göre sürtünme, 16 bit harici konum enkoderiyle herhangi bir çevrimde iz boyunca (0°’den 360°’ye) sürtünmeyi haritalar. Bu, bir ortalamanın gizleyeceği yerel kusurları veya düzensiz kaplama kalınlığını ortaya çıkarır.
Hız aralığı ve düşük hızda sürtünme
Hız, 20 bit dahili bir enkoderle kontrol edilir. Standart motor 0,01 rpm’deki yarı statik dönmeden 5.000 rpm’e kadar çalışır ve 0’dan 1000 rpm’e 0,23 s’de çıkar; yüksek hızlı motorlar T50’de 10.000 rpm’e, T2000’de 15.000 rpm’e ulaşır ve en düşük hız 0,05 rpm’dir. Alt uçta kalkış sürtünmesi ve stick-slip doğrudan incelenebilir. NANOVEA’nın aşırı düşük hız çalışması, kauçuğun sürtünmesinin 0,01 ile 5 rpm arasında hızla arttığını göstermek için bu aralığı kullandı. Üst uçta 10 m/s’nin üzerinde kayma hızları mümkündür; bu, frenler, contalar ve yüksek hızlı rulmanlar için önemlidir.
Hız test sırasında da kademeli olarak veya sürekli bir rampa olarak değiştirilebilir. Yağlama altında yüksekten düşük hıza bir rampa, hidrodinamik yağlamadan karma ve sınır yağlamaya geçişi izler; bu, sürekli Stribeck eğrisi yönteminin temelidir.
Yük kontrolü ve titreşim
Yükün nasıl uygulandığı sonucu etkiler. Ağırlıklar şeffaf ve basittir ve pek çok standart test için referans olmaya devam eder. Ancak yüksek yük ve hızlarda bir kol üzerindeki kütle, pürüzlü veya aşınan bir iz üzerinde zıplayarak kontrolsüz titreşim ekleyebilir. T200 ve T2000’deki ayarlanmış pnömatik yükleme, iz aşınırken ayarlanan yükü kapalı döngüde tutar ve hava titreşimi sönümler. Yük, yük hücresi ile temas arasında yay olmadan doğrudan ölçülür.
T2000, titreşimli kullanım koşullarını simüle etmek için kontrollü bir yük salınımı da uygulayabilir. NANOVEA’nın dinamik yük çalışmasında, 5 N’lik salınım genliği bakırın aşınmış hacmini sabit yüke göre yaklaşık 2,7 kat artırdı.
Aşınma izinden aşınma oranına
Aşınma, yük ve kayma mesafesine göre normalize edilmiş aşınmış hacim olarak raporlanır:
K = V / (F × s)
burada V aşınmış hacim, F normal yük ve s kayma mesafesidir (iz yarıçapı r için devir başına 2πr); genellikle mm³/(N·m) olarak verilir.
NANOVEA aşınma izini kromatik konfokal temassız 3D profilometriyle ölçer; bu yöntem metaller, seramikler, polimerler ve kaplamalarda, şeffaf ve yüksek yansıtıcı yüzeyler dahil çalışır. T2000’de profilometre tribometreye entegre edilebilir; böylece iz yerinde ölçülür ve test sırasında aralıklarla yeniden ölçülebilir. Aksi hâlde bağımsız bir NANOVEA profilometre kullanılır. 3D harita aşınmış hacmi, iz derinliğini ve genişliğini ve aşınma mekanizmasını belirlemeye yardımcı olan iz morfolojisini verir.
Test parametrelerini seçmek
- Karşı yüzey. Mümkünse gerçek karşı yüzey malzemesini kullanın. Bilye çapı başlangıç temas basıncını belirler.
- Yük, hız ve yarıçap. Temas gerilmesini ve kayma hızını belirler. İz yarıçapı ve rpm birlikte doğrusal hızı tanımlar.
- Süre. Alışmayı geçip kararlı aşınmaya ya da bir kaplamanın delinmesi gibi tanımlı bir hasara kadar test edin.
- Ortam. Sıcaklık, yağlayıcı, nem veya gaz sürtünmeyi ve aşınmayı çoğu zaman yükten daha fazla değiştirir.
- Tekrarlar. Saçılımı göstermek ve malzemeler arasındaki bir farkın gerçek olup olmadığına karar vermek için her koşulu tekrarlayın.






















