Neden sıcaklıkta test edilmeli
Motorlar, türbinler, frenler, şekillendirme takımları, fırın donanımları ve birçok kaplama sıcakta çalışır. Oda sıcaklığındaki sürtünme ve aşınmaları, çalışma koşulları için zayıf bir gösterge olabilir: metaller yumuşar, polimerler camsı geçişlerine veya erime noktalarına yaklaşır, oksit katmanları oluşur veya bozulur, yağlayıcılar ve transfer filmleri değişir. 20 °C’de birinci olan bir malzeme 600 °C’de sonuncu olabilir.
Yüksek sıcaklık tribolojisi, sürtünme ve aşınmayı önemli olan sıcaklıkta, oda sıcaklığı testindekiyle aynı kontrollü yük, hız ve temas geometrisiyle ölçer; böylece sıcaklığın etkisi ayrıştırılabilir.
Modül nasıl çalışır
Temas, numune ve karşı yüzey çevresindeki sıcaklığı homojen ve kararlı tutan büyük, çıkarılabilir bir fırınla tamamen kapatılır. En temsili okumayı elde etmek için termokupl temas noktasına çok yakın veya bilye tutucusunun içinde doğrudan bilyenin arkasına yerleştirilir. Fırın sıcakken dönel motorun ana milindeki ısı emici, hava beslemesiyle tahriki soğuk tutar.
Fırın dönel testlerde 1000 °C’ye, doğrusal testlerde 900 °C’ye ulaşır ve çizik ile halka üzerinde halka modülleriyle de çalışır. Bir inert gaz beslemesi fırını süpürebilir.
Sıcaklıkta aşınmayı izlemek
Aşınmayı ölçmek için numuneyi çıkarmak onu soğumaya bırakmak demektir; bu da ölçülen sonucu değiştirebilir. Bir derinlik sensörüyle aşınma izi derinliğindeki değişim, sıcaklıktaki test sırasında kaydedilir. NANOVEA’nın alümina silikat seramik üzerindeki yüksek sıcaklıkta yerinde ölçüm çalışmasında derinlik kaydı, 400 °C ve 800 °C’de farklı bir aşınma süreci gösterdi. Oda sıcaklığındaki aşamalı aşınmanın aksine derinlik önce hızla arttı, sonra yavaşladı ve iz 800 °C’de ~350 µm derinliğe ulaştı. Test sonrası profilometri yerinde ölçülen derinlikle örtüştü.
Sürtünme her şey değildir
Sıcaklığın etkileri, sürtünme değişmemiş görünürken aşınmada ortaya çıkabilir veya tersi olabilir:
- Seramik çalışmasında COF oda sıcaklığından 800 °C’ye kadar 0,6 civarında kaldı, ancak aşınma oranı 400 °C’ye kadar 0,2 mm³/N·m’nin altındayken 800 °C’de ~0,5 mm³/N·m’ye yükseldi.
- Fren balatası çalışmasında sinyal sürtünmenin kendisiydi. COF 350 °C civarında ~0,2’den 0,26’ya yükseldi, ardından balatalar 500 °C’nin üzerinde tutarlı biçimde hasar gördü ve COF 580 °C’de 0,05’e düştü. Oda sıcaklığı değerinin dörtte birine inen bu düşüş, bir fren sisteminin tasarımında hesaba katılması gereken türden bir etkinlik kaybıdır (fading).
Her sıcaklıkta hem sürtünmeyi hem de aşınma oranını ölçmek, yalnızca birinden sonuç çıkarmayı önler.
Sıcaklıkta sertlik ve çizik direnci
Aynı ısıtılmış ortam mekanik testlere de olanak tanır. NANOVEA, T2000’in ısıtılmış haznesinde 1000 N’da 10 mm WC bilyeyle ölçülen çeliğin Brinell sertliğini yayımlamıştır; sertlik 25 °C ile 925 °C arasında %84 düşmüştür. T50’de Teflon’un çizik sertliği ASTM G171’e göre oda sıcaklığından 300 °C’ye kadar ölçülmüş, polimer yumuşadıkça çizik genişliği neredeyse iki katına çıkmıştır.
Aşınma oranını ölçmek
Testten sonra aşınma izi, aşınan hacmi elde etmek için kromatik konfokal temassız 3D profilometriyle ölçülür ve özgül aşınma oranı K = V / (F × s) buradan bulunur. K’yi sıcaklıklar arasında karşılaştırmak, bir malzemenin ısıl sınırının açık ve nicel bir resmini verir.












