Uygulama notu | Fosil yüzey analizi

Taşınabilir 3D profilometreyle fosil mikroyapı analizi

Paleontoloji ve jeoloji için brakiyopod ve krinoid sapı fosil yüzeylerinin temassız 3D ölçümü

Taşta korunmuş bir dinozor fosil iskeleti

Araştırma ve deneysel test

Duanjie Li

Görsel tasarım ve editörlük

Andrew Shore

Giriş

Fosiller; eski denizlerin, göllerin ve nehirlerin altında tortulara gömülmüş bitki, hayvan ve diğer organizma izlerinin korunmuş kalıntılarıdır. Yumuşak vücut dokusu genellikle ölümden sonra çürür, ancak sert kabuklar, kemikler ve dişler fosilleşir. Orijinal kabuk ve kemiklerin yerini mineraller aldığında mikroyapı yüzey özellikleri çoğu zaman korunur; bu da iklimin evrimi ve fosillerin oluşum mekanizması hakkında bilgi verir.

Fosil incelemesinde neden temassız 3D profilometre kullanılır

Fosilin 3D profilleri, fosil numunesinin ayrıntılı yüzey özelliklerini daha yakından gözlemlememizi sağlar. NANOVEA profilometrenin yüksek çözünürlüğü ve doğruluğu, çıplak gözle görülemeyebilecek ayrıntıları ortaya çıkarır. Profilometrenin analiz yazılımı bu özgün yüzeylere uygulanabilecek geniş bir çalışma yelpazesi sunar. Dokunmalı problar gibi diğer tekniklerden farklı olarak NANOVEA temassız 3D profilometre yüzey özelliklerini numuneye dokunmadan ölçer. Bu, bazı hassas fosil numunelerinin gerçek yüzey özelliklerinin korunmasını sağlar. Ayrıca taşınabilir Jr25 modeli fosil alanlarında 3D ölçüm yapılmasına olanak tanır; bu da kazıdan sonra fosil analizini ve korunmasını büyük ölçüde kolaylaştırır.

Ölçümün amacı

Bu çalışmada NANOVEA Jr25 profilometre, iki temsilî fosil numunesinin yüzeyini ölçmek için kullanılmıştır. Her fosilin tüm yüzeyi taranmış ve pürüzlülük, kontur ve doku yönünü içeren yüzey özelliklerini tanımlamak üzere analiz edilmiştir.

NANOVEA JR25 Portable

Optik profilometre

Temassız yüzey ölçümü için NANOVEA JR25 taşınabilir optik profilometre

Brakiyopod fosili

Bu raporda sunulan ilk fosil numunesi, alt ve üst yüzeylerinde sert “kapakçıklar” (kabuklar) bulunan bir deniz hayvanından gelen brakiyopod fosilidir. Brakiyopodlar ilk kez 550 milyon yıldan daha önce, Kambriyen döneminde ortaya çıkmıştır.

Taramanın 3D görünümü Şekil 1’de, yapay renkli görünümü Şekil 2’de gösterilmiştir.

Pedikül deliği, palintrop, pedikül kapakçığı, umbo, kaburgalar, büyüme çizgileri ve brakiyal kapakçığın işaretlendiği bir brakiyopod kabuğu çizimi
Brakiyopod fosil taramasının, yaklaşık 2,3 mm yüksekliğindeki kaburgalı kabuğu gösteren 3D görünümü

Şekil 1: Brakiyopod fosil numunesinin 3D görünümü.

Brakiyopod fosilinin 12 mm’lik alandaki yapay renkli yükseklik haritası
Şekil 2: Brakiyopod fosil numunesinin yapay renkli görünümü.

Ardından brakiyopod fosilinin yerel yüzey morfolojisini ve konturunu incelemek için genel form yüzeyden çıkarılmıştır (Şekil 3). Brakiyopod fosil numunesinde artık kendine özgü ıraksak bir oluk dokusu gözlenebilmektedir.

Form giderildikten sonra brakiyopod fosilinin ıraksak olukları ortaya çıkaran yapay renkli görünümü ve kontur çizgileri
Şekil 3: Form giderildikten sonra yapay renkli görünüm ve kontur çizgileri görünümü.

Fosil yüzeyinin kesit görünümünü göstermek için dokulu alandan bir çizgi profili çıkarılmıştır (Şekil 4). Basamak yüksekliği çalışması yüzey özelliklerinin boyutlarını hassas biçimde ölçer. Olukların ortalama genişliği ~0,38 mm, derinliği ~0,25 mm’dir.

Yedi basamak yüksekliği ölçümüyle brakiyopod fosil olukları boyunca çizgi profili ve yükseklik haritası üzerindeki çıkarım çizgisi
BasamakGenişlik (mm)Maks. derinlik (mm)Ortalama derinlik (mm)
Basamak 10.3910.3540.297
Basamak 20.5320.2760.243
Basamak 30.2580.2210.204
Basamak 40.2740.2270.208
Basamak 50.3360.3010.276
Basamak 60.4770.3120.277
Basamak 70.3910.2590.205

Şekil 4: Dokulu yüzeyin çizgi profili ve basamak yüksekliği çalışmaları.

Krinoid sapı fosili

İkinci fosil numunesi bir krinoid sapı fosilidir. Krinoidler ilk kez Orta Kambriyen döneminin denizlerinde, dinozorlardan yaklaşık 300 milyon yıl önce ortaya çıkmıştır.

Taramanın 3D görünümü Şekil 5’te, yapay renkli görünümü Şekil 6’da gösterilmiştir.

Pinnüller, kollar, aboral kadeh, kolumnal sap ve tutunma organının işaretlendiği bir krinoid çizimi
Yaklaşık 18 mm uzunluğundaki boğumlu krinoid sapı fosilinin 3D görünümü

Şekil 5: Krinoid fosil numunesinin 3D görünümü.

Krinoid sapı fosilinin 18 mm × 4 mm’lik alandaki yapay renkli yükseklik haritası
Şekil 6: Krinoid sapı numunesinin yapay renkli görünümü.

Krinoid sapı fosilinin yüzey dokusu izotropisi ve pürüzlülüğü Şekil 7’de analiz edilmiştir. Bu fosilin 90°’ye yakın açıda tercihli bir doku yönü vardır ve bu da %69’luk doku izotropisine yol açar.

Krinoid sapı fosilindeki doku yönlerinin 90 derece civarında tepe yapan kutupsal grafiği
Doku parametresiDeğer
İzotropi69.5%
Birinci yön87.2°
İkinci yön93.8°
Üçüncü yön81.7°
ISO 25178 yükseklik parametresiDeğer
Sa0.0648 mm
Sq0.124 mm
Ssk−4.67
Sku37.5
Sp0.309 mm
Sv1.41 mm
Sz1.72 mm

Şekil 7: Krinoid sapı fosilinin yüzey dokusu izotropisi ve pürüzlülüğü.

Krinoid sapı fosilinin eksen yönü boyunca 2D profili Şekil 8’de gösterilmiştir. Yüzey dokusundaki tepelerin boyutu oldukça düzgündür.

Sekiz basamak yüksekliği ölçümüyle krinoid sapı fosilinin ekseni boyunca 2D profil ve yükseklik haritası üzerindeki çıkarım çizgisi
BasamakGenişlik (mm)Maks. derinlik (µm)Ortalama derinlik (µm)
Basamak 10.11997.386.8
Basamak 20.196133103
Basamak 30.154137107
Basamak 40.09895.081.5
Basamak 50.11299.284.3
Basamak 60.763202172
Basamak 70.41311688.2
Basamak 80.11290.180.9

Şekil 8: Krinoid sapı fosilinin 2D profil analizi.

Sonuç

Bu uygulamada bir brakiyopod ve bir krinoid sapı fosilinin 3D yüzey özelliklerini NANOVEA Jr25 taşınabilir temassız profilometreyle kapsamlı biçimde inceledik. Cihazın fosil numunelerinin 3D morfolojisini hassas biçimde karakterize edebildiğini gösteriyoruz. Numunelerin ilgi çekici yüzey özellikleri ve dokusu ardından daha ayrıntılı analiz edilmiştir. Brakiyopod numunesi ıraksak bir oluk dokusuna sahipken krinoid sapı fosili tercihli doku izotropisi göstermektedir. Ayrıntılı ve hassas 3D yüzey taramaları, paleontologlar ve jeologlar için yaşamın evrimini ve fosillerin oluşumunu incelemede ideal araçlardır.

Burada gösterilen veriler, analiz yazılımında yapılabilen hesaplamaların yalnızca bir bölümüdür. NANOVEA profilometreler; yarı iletken, mikroelektronik, güneş enerjisi, fiber optik, otomotiv, havacılık, metalurji, talaşlı imalat, kaplama, ilaç, biyomedikal, çevre ve daha pek çok alanda hemen her yüzeyi ölçer.

3D fosil yüzey analizi hakkında sık sorulan sorular

Fosiller neden temassız 3D profilometreyle taranır?

Dokunmalı problardan farklı olarak temassız profilometre, numuneye dokunmadan yüzey özelliklerini ölçer ve hassas fosillerin gerçek yüzeyini korur. Yüksek çözünürlüğü ve doğruluğu çıplak gözle görülemeyen ayrıntıları ortaya çıkarır; analiz yazılımı da bu özgün yüzeyler için geniş bir çalışma yelpazesi sunar.

Fosiller kazı alanında ölçülebilir mi?

Evet. Taşınabilir NANOVEA Jr25 profilometre fosil alanlarında 3D ölçüm yapılmasını sağlar; bu da kazıdan sonra fosil analizini ve korunmasını büyük ölçüde kolaylaştırır.

Bir fosilde hangi yüzey özellikleri ölçülebilir?

Pürüzlülük, kontur ve doku yönü. Form giderildikten sonra brakiyopod fosilinde ıraksak bir oluk dokusu görüldü; basamak yüksekliği çalışmasında oluklar ortalama ~0,38 mm genişlikte ve ~0,25 mm derinlikteydi.

Krinoid sapı fosilinde doku yönü neyi gösteriyor?

Krinoid sapı fosilinin 90°'ye yakın tercihli bir doku yönü vardır; birinci yön 87,2°, doku izotropisi %69,5'tir. Ekseni boyunca alınan bir 2D profil oldukça düzgün tepeler gösterir.

Krinoid sapı fosilinde hangi pürüzlülük ölçüldü?

ISO 25178 yükseklik parametreleri Sa 0,0648 mm, Sq 0,124 mm, Sp 0,309 mm, Sv 1,41 mm ve Sz 1,72 mm; çarpıklık Ssk −4,67 ve basıklık Sku 37,5.

Fosil taraması için hangi NANOVEA cihazı kullanıldı?

NANOVEA Jr25 taşınabilir temassız profilometre. NANOVEA profilometreler yarı iletkenler ve kaplamalardan biyomedikal ve çevre araştırmalarına kadar pek çok alanda hemen her yüzeyi ölçer.

Doğal numunelerin güvenilir 3D yüzey analizine mi ihtiyacınız var?