Uygulama notu | Mikro indentasyon testi
Dünya lideri mikro mekanik test: 0,03 ile 200 N arasında indentasyon ve çizik
Tek bir modülde geniş yük aralığında enstrümante Vickers sertliği, elastisite modülü ve çizik testi

Araştırma ve deneysel test
Pierre Leroux & Duanjie Li
Görsel tasarım ve editörlük
Andrew Shore
Giriş
Standart Vickers mikro sertlik test cihazlarının kullanılabilir yük aralığı 10 ile 2000 gram kuvvet (gf) arasındadır. Standart Vickers makro sertlik test cihazları 1 ile 50 Kgf arasında yükleme yapar. Bu cihazlar yalnızca yük aralığı bakımından çok sınırlı olmakla kalmaz, aynı zamanda pürüzlü yüzeylerde veya izlerin gözle ölçülemeyecek kadar küçüldüğü düşük yüklerde de hatalıdır. Bu sınırlamalar eski teknolojinin doğasında vardır; bu nedenle getirdiği daha yüksek doğruluk ve performans sayesinde enstrümante indentasyon standart tercih haline gelmektedir.
Enstrümante indentasyon neden geleneksel Vickers testinden üstündür
NANOVEA’nın dünya lideri mikro mekanik test sistemlerinde Vickers sertliği, tek bir modülde şimdiye kadar sunulan en geniş yük aralığıyla (0,3 gram ile 2 Kg veya 6 gram ile 40 Kg) derinliğe karşı yük verilerinden otomatik olarak hesaplanır. Sertliği derinlik-yük eğrilerinden ölçtüğü için NANOVEA Mikro Modülü çok elastik olanlar dahil her tür malzemeyi ölçebilir. Yalnızca Vickers sertliğini değil, doğru elastisite modülü ve sünme verilerini de sağlar; ayrıca çizik yapışma testi, aşınma, yorulma, akma dayanımı ve kırılma tokluğu gibi diğer test türleriyle eksiksiz bir kalite kontrol veri seti sunar.
ℹ️ Mikro indentasyon ve çizik testi laboratuvar hizmetleri hakkında daha fazla bilgi edinin.
Ölçümün amacı
Bu uygulama notunda Mikro Modülün dünya lideri enstrümante indentasyon ve çizik testi sunmak üzere nasıl tasarlandığı açıklanmaktadır. Mikro Modülün geniş test kapasitesi birçok uygulama için idealdir. Örneğin yük aralığı, ince sert kaplamaların sertlik ve elastisite modülünün doğru ölçülmesine ve ardından aynı kaplamaların yapışmasını ölçmek için çok daha yüksek yükler uygulanmasına olanak tanır.
Mikro Modülün kapasitesi, NANOVEA CB500 mekanik test cihazıyla 0,03 ile 200 N arasındaki geniş bir yük aralığında üstün hassasiyet ve güvenilirlikle hem indentasyon hem çizik testleri yapılarak gösterilmektedir.
Test koşulları
Standart bir çelik numune üzerinde Vickers batıcı uçla bir dizi mikro indentasyon (3×4, toplam 12 iz) yapıldı. Yük ve derinlik, indentasyon test döngüsünün tamamı boyunca ölçülüp kaydedildi. Mikro modülün farklı yüklerde doğru indentasyon testleri yapabildiğini göstermek için indentasyonlar 0,03 N ile 200 N (0,0031 ile 20,4 kgf) arasındaki farklı maksimum yüklerde yapıldı. Ayrıca 0,3 gf ile 2 kgf arasındaki düşük yük aralığındaki testler için 10 kat daha yüksek çözünürlük sağlayan isteğe bağlı 20 N’luk bir yük hücresi de mevcuttur.
Mikro Modülle, uç yarıçapı 500 µm ve 20 µm olan koni-küresel elmas uçlar kullanılarak yükün sırasıyla 0,01 N’dan 200 N’a ve 0,01 N’dan 0,5 N’a doğrusal arttırıldığı iki çizik testi yapıldı.
Çelik standart numune üzerinde 4 N’da yirmi mikro indentasyon testi yapılarak Mikro Modül sonuçlarının, geleneksel Vickers sertlik test cihazlarının performansıyla karşıtlık oluşturan üstün tekrarlanabilirliği gösterildi.


Çelik numune üzerindeki mikro batıcı uç (solda) ve koni-küresel elmas çizik ucu (sağda).
İndentasyon haritalamasının test parametreleri
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Haritalama | 3’e 4 iz |
| Maksimum kuvvet (N) | 200, 150, 100, 50, 20, 10, 5, 2, 1, 0.5, 0.2, 0.03 |
| Batıcı uç tipi | Vickers elmas |
İndentasyon haritalama parametreleri.

Sonuçlar ve tartışma
Yeni Mikro Modül; Z motoru, yüksek kuvvetli yük hücresi ve yüksek hassasiyetli kapasitif derinlik sensörünü benzersiz biçimde bir araya getirir. Bağımsız derinlik ve yük sensörlerinin kullanılması her koşulda yüksek doğruluk sağlar.
Geleneksel Vickers sertlik testlerinde kare izler oluşturan, kare tabanlı piramit şeklinde elmas uçlar kullanılır. Köşegenin ortalama uzunluğu d ölçülerek Vickers sertliği hesaplanabilir.
Buna karşılık NANOVEA Mikro Modülünün kullandığı enstrümante indentasyon tekniği, mekanik özellikleri doğrudan indentasyon yükü & yer değiştirme ölçümlerinden belirler. İzin gözle incelenmesi gerekmez. Bu, izin d değerlerinin belirlenmesindeki kullanıcı veya bilgisayar görüntü işleme hatalarını ortadan kaldırır. 0,3 nm gibi çok düşük gürültü seviyesine sahip yüksek doğruluklu kapasitif derinlik sensörü, geleneksel Vickers sertlik test cihazlarında mikroskop altında gözle ölçülmesi zor veya imkânsız olan izlerin derinliğini doğru biçimde ölçer.
Ayrıca rakiplerin kullandığı konsol tekniği, normal yükü bir yay aracılığıyla bir konsol kirişe uygular ve bu yük de batıcı uca aktarılır. Bu tasarım yüksek yük uygulandığında kusurludur: konsol kiriş yeterli yapısal rijitlik sağlayamaz, deforme olur ve batıcı ucun hizası bozulur. Buna karşılık Mikro Modül, normal yükü yük hücresine ve ardından batıcı uca etki eden Z motoru üzerinden doğrudan uygular. Tüm elemanlar maksimum rijitlik için dikey olarak hizalanmıştır; bu da tüm yük aralığında tekrarlanabilir ve doğru indentasyon ve çizik ölçümleri sağlar.

0,03 ile 200 N arasında indentasyon
İndentasyon haritasının görüntüsü Şekil 1’de verilmiştir. 10 N’un üzerinde iki komşu iz arasındaki mesafe 0,5 mm, daha düşük yüklerde ise 0,25 mm’dir. Numune tablasının yüksek hassasiyetli konum kontrolü, mekanik özellik haritalaması için hedef konumun seçilmesini sağlar. Bileşenlerinin dikey hizalanmasından gelen mükemmel rijitlik sayesinde Vickers batıcı ucu, 200 N’a (isteğe bağlı 400 N) kadar yük altında çelik numuneye batarken tamamen dikey kalır. Böylece farklı yüklerde numune yüzeyinde simetrik kare izler oluşur.
Yeni mikro modülün geniş bir yük aralığında hem indentasyon hem çizik testlerini yüksek hassasiyetle yapabildiğini göstermek için, farklı yüklerdeki tek tek izlerin mikroskop görüntüleri iki çizikle birlikte Şekil 2’de verilmiştir. Normal yük - çizik uzunluğu grafiklerinde görüldüğü gibi, koni-küresel elmas uç çelik yüzeyde kayarken normal yük doğrusal olarak artar. Genişliği ve derinliği giderek artan, düzgün ve doğrusal bir çizik izi oluşur.



Şekil 2: Mikroskop altında indentasyonlar ve çizikler.
Farklı maksimum yüklerdeki indentasyon sırasında elde edilen yük-yer değiştirme eğrileri Şekil 3’te gösterilmiştir. Sertlik ve elastisite modülü Şekil 4’te özetlenip karşılaştırılmıştır. Çelik numune, 0,03 ile 200 N (olası aralık 0,003 ile 400 N) arasındaki tüm test yüklerinde sabit bir elastisite modülü gösterir ve ortalama değer ~211 GPa’dır. Sertlik, 100 N’un üzerindeki maksimum yüklerde ~6,5 GPa ile nispeten sabittir. Yük 2 ile 10 N aralığına düştüğünde ortalama ~9 GPa sertlik ölçülür.


Tekrarlanabilirlik: 4 N’da yirmi indentasyon
4 N maksimum yükte yirmi mikro indentasyon testi yapıldı. Yük-yer değiştirme eğrileri Şekil 5’te, elde edilen Vickers sertliği ve Young modülü Şekil 6’da gösterilmiştir.


Yük-yer değiştirme eğrileri yeni Mikro Modülün üstün tekrarlanabilirliğini gösterir. Çelik standardın Vickers sertliği yeni Mikro Modülle 842±11 HV, geleneksel Vickers sertlik test cihazıyla 817±18 HV olarak ölçülmüştür. Sertlik ölçümünün küçük standart sapması, hem endüstride hem akademik araştırmada malzemelerin Ar-Ge ve kalite kontrolünde mekanik özelliklerin güvenilir ve tekrarlanabilir biçimde karakterize edilmesini sağlar.
Ayrıca yük-yer değiştirme eğrisinden 208±5 GPa Young modülü hesaplanır; bu değer, indentasyon sırasında derinlik ölçümü olmadığı için geleneksel Vickers sertlik test cihazında elde edilemez. Yük ve iz boyutu azaldıkça NANOVEA Mikro Modülünün Vickers sertlik test cihazlarına göre tekrarlanabilirlik üstünlüğü artar ve sonunda iz gözle muayeneyle ölçülemez hale gelir.
Sertliği hesaplamak için derinlik ölçmenin avantajı, pürüzlü yüzeylerde veya numunelerin Vickers sertlik test cihazlarındaki standart mikroskoplarla incelenmesinin zor olduğu durumlarda da açıkça görülür.

Sonuç
Bu çalışmada, yeni dünya lideri NANOVEA Mikro Modülünün (200 N aralığı) 0,03 ile 200 N (3 gf ile 20,4 kgf) arasındaki geniş bir yük aralığında eşsiz tekrarlanabilirlik ve hassasiyetle indentasyon ve çizik ölçümleri yaptığını gösterdik. İsteğe bağlı düşük aralıklı bir Mikro Modül, 0,003 ile 20 N (0,3 gf ile 2 kgf) arasında test sunar. Z motoru, yüksek kuvvetli yük hücresi ve derinlik sensörünün benzersiz dikey hizalanması, ölçümler sırasında maksimum yapısal rijitlik sağlar. Farklı yüklerde ölçülen izlerin tümü numune yüzeyinde simetrik kare şekle sahiptir. 200 N maksimum yükteki çizik testinde genişliği ve derinliği giderek artan doğrusal bir çizik izi oluşur.
Yeni Mikro Modül, z motorizasyonlu (50 mm hareket aralığı) PB1000 (150 x 200 mm) veya CB500 (100 x 50 mm) mekanik tabanında yapılandırılabilir. Güçlü bir kamera sistemiyle (0,2 mikron konum doğruluğu) birleştiğinde sistemler piyasadaki en iyi otomasyon ve haritalama yeteneklerini sunar. NANOVEA ayrıca, tüm yük aralığı boyunca tek bir indentasyonla Vickers batıcı uçlarının doğrulanmasını ve kalibrasyonunu sağlayan benzersiz bir patentli işlev (EP No. 30761530) sunar. Buna karşılık standart Vickers sertlik test cihazları yalnızca tek bir yükte kalibrasyon sağlayabilir.
Ayrıca NANOVEA yazılımı, gerektiğinde (ASTM E92 & E384 için) iz köşegenlerini ölçen geleneksel yöntemle Vickers sertliğinin ölçülmesine olanak tanır. Bu belgede gösterildiği gibi, NANOVEA Mikro Modülüyle yapılan derinliğe karşı yük sertlik testi (ASTM E2546 ve ISO 14577), geleneksel sertlik test cihazlarına kıyasla hassas ve tekrarlanabilirdir; özellikle mikroskopla incelenemeyen veya ölçülemeyen numuneler için.
Sonuç olarak, geniş yük ve test yelpazesi, yüksek otomasyon ve haritalama seçenekleriyle Mikro Modül tasarımının daha yüksek doğruluğu ve tekrarlanabilirliği, geleneksel Vickers sertlik test cihazlarını eskimiş kılar. Hâlâ sunulan ancak 1980’lerin kusurlarıyla tasarlanmış çizik ve mikro çizik test cihazları için de durum aynıdır.
Bu teknolojinin sürekli geliştirilmesi ve iyileştirilmesi NANOVEA’yı mikro mekanik testte dünya lideri yapmaktadır.
Mikro indentasyon ve Vickers sertliği hakkında sık sorulan sorular
Geleneksel Vickers sertlik test cihazlarının sınırları nelerdir?
Standart Vickers mikro sertlik test cihazları 10 ile 2000 gf, makro test cihazları 1 ile 50 kgf arasında yük kullanır. Sınırlı yük aralıklarının yanı sıra, pürüzlü yüzeylerde veya izlerin gözle ölçülemeyecek kadar küçüldüğü düşük yüklerde hatalıdırlar.
Enstrümante indentasyon Vickers sertliğini nasıl ölçer?
NANOVEA Mikro Modülü sertliği doğrudan yük ve yer değiştirme ölçümlerinden hesaplar; izin gözle incelenmesi gerekmez. Bu, köşegen ölçümündeki kullanıcı veya görüntü işleme hatalarını ortadan kaldırır ve 0,3 nm gürültülü kapasitif derinlik sensörü mikroskopta görülemeyecek kadar küçük izleri de ölçer. Elastisite modülü ve sünme aynı eğrilerden elde edilir.
NANOVEA Mikro Modülü hangi yük aralığını kapsar?
Çalışmada tek bir modülle 0,03 N ile 200 N (0,0031 ile 20,4 kgf) arasında indentasyon ve çizik testleri yapıldı; 400 N isteğe bağlıdır. 20 N yük hücreli isteğe bağlı düşük aralık modülü 0,003 ile 20 N (0,3 gf ile 2 kgf) arasında 10 kat daha yüksek çözünürlükle test yapar.
Enstrümante mikro indentasyon, Vickers test cihazına göre ne kadar tekrarlanabilir?
Bir çelik standart üzerinde 4 N’da yapılan yirmi indentasyon, Mikro Modül ile 842 ± 11 HV, geleneksel bir Vickers sertlik test cihazıyla 817 ± 18 HV verdi; ayrıca geleneksel bir test cihazının sağlayamadığı 208 ± 5 GPa Young modülü elde edildi.
Mikro Modül yüksek yüklerde neden doğru kalır?
Z motoru, yüksek kuvvetli yük hücresi ve derinlik sensörü dikey olarak hizalıdır; böylece yük, maksimum rijitlikle doğrudan batıcı uca uygulanır. Konsol tasarımlar yüksek yükte deforme olup batıcı ucu kaydırabilir; burada Vickers izleri 200 N’a kadar simetrik kare kaldı.
Derinliğe karşı yük sertlik testi hangi standartlara uyar?
Derinliğe karşı yük sertlik testi ASTM E2546 ve ISO 14577’ye uyar; NANOVEA yazılımı gerektiğinde ASTM E92 ve E384 için Vickers sertliğini iz köşegenlerinden de ölçebilir.



